ფილოლოგი, სამედიცინო განათლების მქონე სპეციალისტი, პოეტი, ქართული ტრადიციული კერძების ოსტატი და კულტურული მედიატორი – ხათუნა ყუფუნიას ემიგრანტული გზა არაერთ პროფესიას, გამოწვევასა და მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებას აერთიანებს. იტალიაში მოხუცის მომვლელად დაწყებული ცხოვრება დღეს ქართველი ემიგრანტების მხარდაჭერასა და მათთვის საჭირო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას ემსახურება.
ავტორი: ხათუნა შარაძე
ხათუნა ყუფუნია 48 წლისაა. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი — 26 წლის ქალიშვილი და 23 წლის ვაჟი. დღეს ოჯახთან ერთად იტალიაში პიზაში ცხოვრობს, თუმცა მის ემიგრანტულ ბიოგრაფიაში ერთდროულად იკვეთება ქართული ფესვები, მრავალმხრივი განათლება, შრომის რთული წლები და საკუთარი შესაძლებლობების ხელახლა აღმოჩენის ამბავი.
სპეციალობით ფილოლოგია — ფრანგული ენისა და ლიტერატურის მიმართულებით. ფლობს რამდენიმე უცხო ენას, მათ შორის ფრანგულს, თურქულს, რუსულსა და იტალიურს. ჰუმანიტარული განათლების პარალელურად, ხათუნამ სამკურნალო მიმართულებით ზაზა ფანასკერტელის სახელობის სახელმწიფო კოლეჯიც დაამთავრა.
მის ცხოვრებაში განსაკუთრებული ადგილი უკავია ლიტერატურას. ხათუნა საკუთარი ლექსების კრებულის — „ემიგრანტის ყოველდღიურის“ ავტორია. მის შემოქმედებაში ემიგრანტის ყოფა, მონატრება, შრომა და შინაგანი ბრძოლა პირად გამოცდილებად კი არ რჩება, არამედ ათასობით ემიგრანტისთვის ნაცნობ განცდებად გარდაიქმნება.
იტალიაში ხათუნა 2019 წელს ჩამოვიდა. ემიგრაციის პირველი და ყველაზე ხანგრძლივი ეტაპი მოხუცების მოვლას დაუკავშირდა. ექვსი წლის განმავლობაში მან ორ ოჯახში იმუშავა. როგორც თავად ამბობს, ორივე ოჯახმა იგი არა მხოლოდ თანამშრომლად, არამედ ოჯახის წევრად მიიღო.
ერთ-ერთი ოჯახის დახმარებით ხათუნამ იტალიაში ბინადრობის უფლების მოპოვება შეძლო. მეორე ოჯახმა კი სწავლისა და პროფესიული კურსების გავლის შესაძლებლობა მისცა, რათა მომავალში სადღეღამისო სამუშაოზე აღარ ყოფილიყო დამოკიდებული და საკუთარი ცოდნა სხვა მიმართულებითაც გამოეყენებინა.
ეს მხარდაჭერა მისთვის ახალი შესაძლებლობების დასაწყისი აღმოჩნდა.
2025 წლის ნოემბერში ხათუნამ ტოსკანაში მცხოვრები ქართველი ემიგრანტებისთვის ქართული ყველის, სულგუნისა და ტრადიციული კერძების მომზადება დაიწყო. მცირე საოჯახო წამოწყებამ ძალიან მოკლე დროში ფართო წრე მოიცვა — მისი პროდუქციისა და კერძების საშუალებით ხათუნამ დაახლოებით 800 ქართველი ემიგრანტი გაიცნო.
მის მომხმარებლებს შორის უკვე იტალიელებიც არიან. ქართული გემო ამ შემთხვევაში მხოლოდ საკვები აღარ არის — ის ადამიანებს ერთმანეთთან აკავშირებს და საქართველოს კულტურის გაცნობის ერთგვარ საშუალებადაც იქცევა. ხათუნასთვის კი თითოეული შეკვეთა ემიგრანტებთან ურთიერთობის, მათი ისტორიების მოსმენისა და ერთმანეთის მხარდაჭერის შესაძლებლობაა.
მის პროფესიულ ცხოვრებაში კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპი 2026 წლის აპრილში დაიწყო, როდესაც ერთ-ერთ ასოციაციასთან თანამშრომლობის შეთავაზება მიიღო. საქმიანობა სასამართლოსა (ტრიბუნალსა) და პიზის პოლიციის საემიგრაციო განყოფილებაში კულტურული მედიატორისა და თარჯიმნის ფუნქციების შესრულებას უკავშირდება.
მაისში ხათუნამ შესაბამის შეთანხმებას ხელი მოაწერა და გადაწყვეტილება მიიღო, საკუთარი განათლება, ენების ცოდნა და ემიგრაციაში დაგროვილი გამოცდილება თანამემამულეების დასახმარებლად გამოეყენებინა.
კულტურული მედიატორის საქმიანობა მხოლოდ სიტყვასიტყვით თარგმნას არ გულისხმობს. ეს არის პასუხისმგებლობა, დაეხმარო ადამიანს მისთვის უცხო სამართლებრივ და ადმინისტრაციულ გარემოში, სწორად გაიგოს მოთხოვნები, საკუთარი უფლებები და ვალდებულებები. ხათუნას შემთხვევაში ამ საქმეს განსაკუთრებულ მნიშვნელობას მისი პირადი გამოცდილებაც ანიჭებს — მან თავად გაიარა ემიგრაციის რთული გზა და კარგად იცის, რამდენად დაუცველი შეიძლება აღმოჩნდეს ადამიანი უცხო ქვეყანაში ენისა და საჭირო ინფორმაციის გარეშე.
ახალი საქმიანობის მიუხედავად, ხათუნა კვლავ აგრძელებს სამი პაციენტის მოვლას. ამბობს, რომ მათ ვერ მიატოვებს და იმედს ვერ გაუცრუებს. მისთვის პროფესიული წინსვლა ადამიანური პასუხისმგებლობის დავიწყებას არ ნიშნავს.
ხათუნა ყუფუნიას ისტორია ადასტურებს, რომ ემიგრაციაში შესრულებული მძიმე სამუშაო ადამიანის განათლებას, შესაძლებლობებსა და შემოქმედებით ბუნებას არ აუქმებს. ზოგჯერ დროებით ჩრდილში აქცევს, მაგრამ მიღებული გამოცდილება, სწავლის სურვილი და შრომა ადამიანს საკუთარი გზის ხელახლა პოვნაში ეხმარება.
დღეს ხათუნა ერთდროულად რამდენიმე მნიშვნელოვან საქმეს ემსახურება: უვლის ადამიანებს, ქმნის ქართულ პროდუქტს, აერთიანებს ემიგრანტებს, თარგმნის, შუამავლობს სხვადასხვა კულტურასა და ინსტიტუციას შორის და საკუთარ ემიგრანტულ გამოცდილებას სხვების მხარდასაჭერ ძალად გარდაქმნის.
„მადლობა იტალიას — მე აქ აღმოვაჩინე და დავაფასე საკუთარი მე“, — ამბობს ხათუნა ყუფუნია.
ეს სიტყვები, ალბათ, ყველაზე ზუსტად აჯამებს მის გზას — გზას, რომელიც მოხუცის მომვლელის მძიმე შრომით დაიწყო და დღეს კულტურულ მედიაციამდე, მცირე სამეწარმეო საქმიანობამდე და ქართველი ემიგრანტების მხარდაჭერამდე მივიდა. ეს არის ქალის ისტორია, რომელმაც უცხო ქვეყანაში მხოლოდ ცხოვრების გაგრძელება კი არ შეძლო, არამედ საკუთარ თავში ახალი შესაძლებლობებიც აღმოაჩინა.
